Tin tức > Thông tin KT-VH-XH
Du lịch cộng đồng – hướng đi mới trong phát triển kinh tế - xã hội Đắk Nông
Ngày đăng: 25/08/2015 - Số lần xem: 1070

Du lịch cộng đồng là một loại hình du lịch do chính cộng đồng người dân phối hợp tổ chức, quản lý và làm chủ để đem lại lợi ích kinh tế và bảo vệ được môi trường chung, thông qua việc giới thiệu với du khách các nét đặc trưng của địa phương (phong cảnh, văn hoá…).

Mô hình du lịch cộng đồng tạo điều kiện cho du khách trải nghiệm cuộc sống của người dân bản địa với những sinh hoạt rất đời thường và những món ăn dân dã đậm chất địa phương. Ngoài ra, mô hình du lịch bền vững này góp phần thúc đẩy các chiến lược xóa đói giảm nghèo, tạo ra sinh kế đồng thời khuyến khích vai trò của người dân bản địa trong việc hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng và bảo tồn, phát huy các giá trị truyền thống văn hóa cũng như các di sản thiên nhiên tại địa phương.

Có được điều đó là nhờ vào sự phối kết hợp của chính quyền địa phương, cơ quan chức năng, các công ty du lịch – lữ hành, các tổ chức phi chính phủ, đặc biệt là cộng đồng địa phương và khách du lịch. Trong đó, các bên tham gia đều có lợi, đặc biệt là cộng đồng địa phương – đối tượng chính được hưởng lợi, là người chịu trách nhiệm cho các sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương. Từ đó, cộng đồng địa phương, các đối tác liên quan và du khách có trách nhiệm hơn trong việc bảo tồn và phát huy các tài nguyên văn hóa, thiên nhiên của địa phương.

Ở Việt Nam, trong những năm gần đây, hình thức du lịch cộng đồng đã và đang phát triển mạnh ở một số địa phương như: Hội An, Lào Cai, Bắc Ninh… với các sản phẩm du lịch như: lưu trú tại nhà dân (homestay), tham gia các hoạt động văn hoá, văn nghệ cùng người dân bản địa, tham gia các lớp học nấu ăn, tham quan các bản làng dân tộc, tìm hiểu lối sống, văn hoá của người dân bản địa, tham quan nghiên cứu đa dạng sinh học. Bên cạnh đó, một vài tỉnh/thành trên cả nước đã định hướng phát triển du lịch cộng đồng gắn với phát triển kinh tế địa phương dựa trên lợi thế vùng miền, địa phương của mình. Ví dụ như Đồng Tháp tận dụng cảnh quan nguyên sơ với những cánh đồng sen bạt ngàn tại Huyện Tháp Mười để phát triển mô hình du lịch sinh thái gắn với sen: như chụp ảnh với đồng sen, tham gia thu hoạch chế biến sản phẩm từ sen, dệt lụa tơ sen…Hay như tại Làng rau Trà Quế, Hội An, Quảng Nam lại cho du khách trải nghiệm nghề nông bằng cách tham gia trồng rau, làm đồng, thu hoạch sản phẩm nông nghiệp. Qua đó, du khách trong và ngoài nước có cơ hội tìm hiểu nếp sống, tập quán của người dân bản địa thông qua việc trực tiếp tham gia vào các hoạt động phát triển kinh tế đặc thù của địa phương.

Mặc dù hình thức du lịch này không mới ở một số địa phương trên cả nước. Song, đối với tỉnh Đắk Nông, đây là loại hình khai thác du lịch khá mới mẻ. Là một tỉnh nằm ở cửa ngõ phía Nam Tây Nguyên, Đắk Nông là đầu mối giao thương giữa các tỉnh Tây Nguyên với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và khu vực duyên hải Nam trung bộ; Phía Bắc giáp tỉnh Đắk Lắk, phía Nam giáp tỉnh Bình Phước, phía Đông và Đông Nam giáp tỉnh Lâm Đồng, phía Tây giáp Vương Quốc Campuchia. Bên cạnh những lợi thế về tài nguyên thiên nhiên phục vụ cho du lịch như hệ thống hang động núi lửa lớn nhất Đông Nam Á, các thác nước hùng vĩ Dray Sap, Đắk Glun, Gia Long, Trinh Nữ…, Đắk Nông còn nằm trong “Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên” đã được UNESCO công nhận là kiệt tác truyền khẩu phi vật thể nhân loại, gắn liền với sự đa dạng về văn hóa của hơn 40 dân tộc anh em trên địa bàn tỉnh và những giá trị độc đáo về kiến trúc, mỹ thuật, âm nhạc, lễ hội… thể hiện đời sống, sinh hoạt văn hóa và phong tục tập quán phong phú của các cộng đồng dân cư bản địa.

 

Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên

(Nguồn: Internet)

Như vậy, Đắk Nông hội đủ điều kiện về cả yếu tố tự nhiên lẫn yếu tố văn hóa để phát triển hình thức du lịch cộng đồng. Thực tế, trong thời gian qua, chính quyền địa phương cũng đã quan tâm, chú trọng phục dựng các lễ hội truyền thống, mô hình nhà truyền thống của các dân tộc, tổ chức tham quan du lịch cụm thác Dray Sáp - Gia Long trên dòng sông Sêrêpôk đã giúp du khách hiểu thêm về những giá trị văn hóa, lịch sử, con người và thiên nhiên nơi đây. Cùng với đó, tỉnh Đắk Nông đã liên kết với các tỉnh, thành phố trong cả nước hình thành nhiều tour du lịch chất lượng, trong đó nhấn mạnh đến sản phẩm du lịch mang tính đặc trưng như: Du lịch thác, du lịch tâm linh, du lịch kết hợp leo núi…Hiện nay, tỉnh Đắk Nông đang dần hình thành nhiều trung tâm du lịch, khu du lịch trọng điểm như khu du lịch sinh thái thác Đăk Glun, khu du lịch sinh thái văn hoá lịch sử Nam Nung và khu du lịch sinh thái cụm thác Dray Sáp - Gia Long - Trinh Nữ.

 

Thác Đắk G’lun, huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông

(Nguồn: Internet)

Tuy nhiên, du lịch cộng đồng ở Đắk Nông vẫn chưa huy động được sự tham gia của người dân bản địa và quy mô phát triển còn nhỏ lẻ, chưa đa dạng hóa các sản phẩm và loại hình du lịch để thu hút du khách trong và ngoài nước.

Vì thế, để thúc đẩy sự phát triển của du lịch cộng đồng tỉnh Đắk Nông nhằm hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng và tạo điểm nhấn trên bản đồ du lịch Việt Nam trong thời gian tới, tỉnh cần chú trọng một số nội dung sau:

Thứ nhất, xây dựng Đề án phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh Đắk Nông để làm định hướng phát triển và kêu gọi đầu tư thực hiện Đề án. Để làm được điều đó, cần có sự nghiên cứu cụ thể ở nhiều lĩnh vực như cuộc sống cư dân bản địa, văn hóa, ẩm thực đặc trưng, phong tục, tập quán sinh hoạt,…nhằm định hướng các giá trị cốt lõi của cộng đồng, giữ gìn và phát triển không gian văn hóa để nuôi dưỡng, bảo tồn và phát huy những giá trị ấy. Trong Đề án cũng cần chú trọng về phát triển cơ sở hạ tầng: Xây dựng và bảo dưỡng đường tỉnh lộ và các đường dân sinh, xây dựng các cơ sở lưu trú dạng homestay (khách du lịch được lưu trú tại nhà dân để khám phá và trải nghiệm những nét văn hóa độc đáo trong đời sống sinh hoạt của người dân địa phương, được nếm những món ăn đặc sắc và hòa mình vào không gian văn hóa đặc trưng của núi rừng nơi đây).

Thứ hai, cần có sự quan tâm, chỉ đạo và hỗ trợ nguồn lực của UBND tỉnh, sự phối kết hợp đồng bộ giữa các Sở, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh và chính quyền địa phương; sự hưởng ứng tích cực của tổ chức, doanh nghiệp du lịch, đơn vị lữ hành và cộng đồng dân cư vào việc xây dựng mô hình du lịch cộng đồng này. Chú trọng công tác tập huấn cho người dân làm du lịch bằng cách kêu gọi các tổ chức phi chính phủ có thế mạnh trong lĩnh vực này như Tổ chức Lao động quốc tế (International Labor Organization), Viện nghiên cứu và phát triển ngành nghề nông thôn Việt Nam (VIRI)… để đào tạo cho người dân phát triển mô hình du lịch cộng đồng địa phương. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cần có những ưu đãi về chính sách nhằm thu hút các công ty lữ hành khai thác và liên kết các tour du lịch, đồng thời, đa dạng hóa loại hình dịch vụ như: các hoạt động dưới hình thức tham gia vào một số công đoạn sản xuất/canh tác nông nghiệp; thăm quan phong cảnh, con người, văn hóa và lối sống của người dân tại các bon tiêu biểu… để giúp du khách trải nghiệm cuộc sống thường nhật của người dân bản địa và khám phá những nét đặc sắc về văn hóa, phong tục, nếp sống nơi đây.

Thứ ba, tăng cường công tác truyền thông quảng bá hình ảnh du lịch Đắk Nông đến với bạn bè trong và ngoài nước, thông qua việc thành lập các trang thông tin chính thức như website về du lịch, các ấn phẩm du lịch cũng như phát huy tối đa vai trò của các kênh thông tin khác trên các phương tiện xã hội như Facebook, Twister, các Forum về du lịch, hoặc tham gia các Hội chợ triển lãm về du lịch trong và ngoài nước… nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu thông tin (bằng cả tiếng Anh và tiếng Việt) của các khách hàng và các nhà đầu tư tiềm năng cho ngành du lịch tỉnh nhà.

Thứ tư, đầu tư phát triển mô hình du lịch cộng đồng phải chú ý công tác bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa, lịch sử bản địa, tránh sự lai căng, biến chất của những giá trị cốt lõi của không gian văn hóa và cộng đồng dân cư nằm trong vùng dự án; đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội; vệ sinh môi trường; đặc biệt cộng đồng cư dân nơi du lịch phát triển phải được hưởng lợi từ việc phát triển du lịch cộng đồng.

Thực hiện những giải pháp trên sẽ góp phần thúc đẩy ngành du lịch tỉnh nhà, đặc biệt là loại hình du lịch cộng đồng phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.

  • Nguồn: Trần Nhị Bạch Vân - Sở Ngoại vụ tỉnh Đăk Nông
MyPassion
Chưa có bình luận nào

Hãy là người đầu tiên bình luận tin này

Phản hồi